May Darating na Trak Búkas

May-Darating-na-Trak-BukasIsang talinghaga ng haraya ang bundok ng basura sa bagong aklat ni Rio Alma. Pinamagatang “May Darating na Trak Búkas”, isa itong tulang isinulat para sa mga bata at iginuhit ng premyadong ilustrador na si Sergio Bumatay III. Inilathala ito ng Adarna House sa pagtatapos ng 2013.

Sa wawaluhing sukat at isahang tugmaan sa bawat apat na taludtod, isang eksplorasyon ang tulang ito sa yaman ng haraya sa tambak ng basura. Inakmaan naman ito ng hindi malambot at malinis na dating ng ilustrasyon upang isalarawan ang nasabing daigdig.

Nagsisimula ang aklat sa pagkuwestiyon sa pangangailangang pisyolohikal, “Me keso ka?” sa isang tauhang mahirap at ipinapalagay na nakatirá sa bundok. Sasagutin ang tanong na ito nang may katiyakang ‘wala’, “Ang mahirap ay mahirap.”

Iigpawan ang pangangailangan ng katawan ng yaman ng harayang makukuha sa bundok. Sa bundok na ito itinatambak ang mga basura ng lipunan, at ang silbi lamang nito ay tapunan ng mga hindi na kailangan. Ngunit sa aklat, isang daigdig ng mga posibilidad, “ng sorpresa at milagro” ang bundok na ito. Nagkakaroon dito ng posibilidad ang pagsama-sama ng mga bagay na hindi inaasahang magsama-sama: ang bomba sa pagitan ng bag at korona ng mga kutsara, mga isdang nakaipit sa maleta, nakayakap na panda at nakakapit na tigre sa balyena, at iba pang pinagsama-sama ni Bumatay sa kaniyang pagharaya. Tinatapatan ng ilustrasyon ang pagsasama ng mga hindi rin inaasahang magsama-samang salita: santakrusan, eroplano, keso, pakete, plawta, peryodiko at iba pa.

IMG_20140105_182906 Nakabubuo naman ang aklat ng panibagong mundo mula sa mga pagsama-samang ito: isang kaharian, isang sasakyang panlakbay, isang aklatan, isang kabayo, isang hindi matiyak ngunit umiiral na lupain. Sa bundok na ito ng haraya, nagiging bago ang luma, nagiging kailangan ang itinuring nang walang pakinabang. Kinakalikot ng pagsama-samang ito ang imahinasyon ng tauhan at ng mga mambabasa upang lumikha. Bukod sa pagbibigay hustisya, pinagyaman pa ni Bumatay ang tula sa pamamagitan ng paglalagay ng ‘diwa’, ‘buhay’ at iba pang salita sa ilustrasyon.

Bagaman itinatanghal, hindi ikinukubli ng aklat ang katotohanan na isa pa ring bundok ng basura ang mundong tinatahak. Darating din ang panahon – o ang mga panahon – na magsasawa at matatapos din ang pagharaya, maaaring dahil sa nasuyod na ang lahat ng basura o tinatawag na ng sikmura ang isipan o, tulad ng piniling isalarawan sa ilustrasyon, aalingawngaw ang pangungulila. Pinapatindi ang mga damdaming ito ng malalamlam na dating ng kulay, at lalo na sa hulíng bahagi na maiiwan ang tauhang binabalot ang sarili sa kumot ng ‘pag-asa’.

IMG_20140105_183603Ngunit hindi malulunod ang tauhan at ang mga mambabasa sa katotohanan ng kahirapan ng daigdig na ito. Ipaaalala ng aklat na laging may pag-asa. Bukod sa ilustrasyon na iniluluwa ng trak ang panibagong tambak ng basura habang natutulog pa ang tauhan, pag-asa rin ang pahiwatig ng mga piniling salita sa huling dalawang taludtod ng tula: “May darating na trak bukas/ Karga’y bago, bago tiyak.”

Sa hulí, hindi lamang talinghaga ng haraya ang bundok ng basura kundi ng kahirapan, ng pagkabata, ng kayamanan, ng paglalakbay… ng búhay.

*

May Darating na Trak Bukas

*

Raffle Giveaway

Huwag kalimutang sumali sa Xi Zuq’s Nook New Year Giveaway upang magkaroon ng tsansang manalo ng mga librong pambata at pangkabataan. Pindutin lang ang larawan ng mga premyo sa ibaba. Tapos na ang raffle giveaway.

Giveaway